Η απουσία του ρούχου – η μεγαλύτερη του αρετή

Βγαίνοντας από το μπάνιο

Αν κάτι είναι εντελώς ξεχωριστό για τον καθένα από εμάς, αυτό είναι το σώμα μας. Η υφή και η απόχρωση της επιδερμίδας μας, οι φακίδες μας, τα εκ-γενετής σημάδια μας, η τριχοφυΐα μας, το άρωμα που αναδίδουν οι πόροι μας, η δομή των οστών μας, η αναλογίες μας, τα σπυριά, τα δόντια, οι ουλές της παιδικής μας ηλικίας, ο τρόπος που μιλάμε και περπατάμε, το χρώμα των ματιών μας. Συνεπώς όλοι είναι, από την στιγμή που γεννιούνται και χωρίς καν να το προσπαθήσουν, μοναδικοί (και αυτό μειώνει ελαφρώς τα λόγια της Coco Chanel: ‘Για να είναι κανείς αναντικατάστατος, πρέπει να είναι πάντα διαφορετικός’, γιατί ειλικρινά, δεν είναι θέμα επιλογής ή προσπάθειας). Έτσι, σε συνδυασμό με την προσωπικότητα και τα χαρακτηριστικά του καθένα, καταλήγουμε χωρίς αμφιβολία, σε ένα πολύ συγκεκριμένο, μοναδικό άτομο. Και όλα αυτά, έχοντας κατά νου ότι το άτομο αυτό είναι ακόμα γυμνό, ξεγυμνωμένο από οτιδήποτε πρόσθετο σε σχέση με το πως γεννήθηκε.

Ντύνοντας το γυμνό

Στις μέρες μας χρησιμοποιούμε την ένδυση όχι μόνο για τις χρηστικές της λειτουργίες, αλλά κυρίως σαν μέσο έκφρασης. Χτίζουμε ένα look που φιλοφρονεί εμάς και τα χαρακτηριστικά του σώματος ή του προσώπου μας που επιθυμούμε να τονίσουμε την εκάστοτε ημέρα. Επιλέγουμε το χρώμα και την δομή των ρούχων ανάλογα με την καθημερινή μας διάθεση. Διαλέγουμε τον τρόπο με τον οποίο θέλουμε να παρουσιαστούμε, όχι μόνο στο περίγυρό μας, αλλά και στον εαυτό μας. Πιστεύω ακράδαντα ότι ο καλύτερος τρόπος για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος είναι να αντιληφθούμε το γυμνό σώμα ως σημείο αναφοράς, και να δουλέψουμε από μέσα προς τα έξω για να το ντύσουμε. Υπάρουν πολλές πληροφορίες σχετικά με την αντίληψη του γυμνού στη μόδα, το design και τη φωτογραφία, που αποδεικνύουν το προκείμενο. Στη συλλογή του Helmut Newton ‘Big Nudes’, ο καλλιτέχνης εξυμνεί τη δύναμη, την αυτοπεποίθηση, την αυθεντικότητα, τη μοναδικότητα και την ένταση που αποπνέει η (κάθε) γυμνή γυναίκα, αρετές οι οποίες ανυψώνονται από ένα ζευγάρι ψηλά τακούνια. Θα ήταν απλώς αιρετική η κάλυψη του σώματος των γυναικών αυτών, αλλά ακόμα και σε αυτή την περίπτωση, το σώμα τους θα επαινούσε τα ρούχα, και όχι το αντίθετο. Η γυμνή μορφή είναι πηγή έμπνευσης για καλλιτέχνες σε όλο τον κόσμο. Δυστυχώς, συχνά υπερσεξουαλικοποιείται και συνδέεται άμεσα με το σεξ. Αυτό συμβαίνει επειδή το γυμνό, λόγω της απουσίας του από την καθημερινή κουλτούρα, εξακολουθεί να είναι ταμπού με την έννοια ότι εκείνοι που παραβιάζουν τη νόρμα γνωρίζουν ότι το κάνουν. Έτσι, η εστίαση μετατοπίζεται από το προκείμενο, στην ερωτική διάσταση μιας γυναίκας ή ενός άνδρα. Υπάρχει μια διαφορά ανάμεσα στον ερωτισμό και την πορνογραφία και έχει καταστεί σαφές από τη συνεργασία του Salvador Dali με το περιοδικό Playboy και τον φωτογράφο Pompeo Posar. Ο Dali σε αυτή την παράξενη φωτογράφηση προσκαλεί γυμνές γυναίκες στο σουρεαλιστικό σύμπαν του, και τις αντιμετωπίζει ως κομμάτι της δημιουργίας της φύσης.

Σε ένα πάντρεμα της τέχνης και της μόδας, αντιτιθέμενος σε όσους πιστεύουν ότι αυτές οι έννοιες δεν ταυτίζονται, στη συλλογή του Guy Bourdin ‘Nudes Wearing Charles Jourdan Shoes’, το γυμνό σώμα εξυμνεί ξανά ένα ζευγάρι παπούτσια. Oρισμένα αντικείμενα είναι προορισμένα να είναι οι πρωταγωνιστές της παράστασης. Οι δημιουργοί τους τα ονειρεύονται, τα μελετούν, τα σχεδιάζουν και τα κατασκευάζουν με σκοπό να αναδείξουν όλες τις επιθυμητές ιδιότητες και χαρακτηριστικά τους. Το να χρησιμοποιηθεί λοιπόν κάτι παραπάνω από ένα γυμνό σώμα θα ήταν περιττό.

4

Το 1966, μία εποχή όπου οι γυναίκες που φορούσαν παντελόνια θεωρούνταν ακατάλληλες και απρεπείς, ο Yves Saint Laurent παρουσίασε στο κόσμο το ‘Le Smoking’, ένα κοστούμι σε στυλ tuxedo που σύντομα έγινε η επιτομή της θυληκότητας και του power dressing. Ήταν αναμφισβήτητα ο φωτογράφος Helmut Newton αυτός που έκανε το ‘Le Smoking’ εικονικό. Η εξαιρετική του ικανότητα να εμποτίσει το αντικείμενο φωτογράφισής του με μία ισχυρή σεξουαλικότητα, σε συνδυασμό με το αίνιγμα που αποτελούσε το YSL tuxedo, δημιούργησαν ένα νέo οπτικό ερέθισμα, και η Nan Kempner, μια συντάκτρια μόδας και συλλέκτρια από τη Νέα Υόρκη ήταν μία από τις πρώτες γυναίκες που πειραματίστηκαν με αυτό. Το 1968, ο maître του εστιατορίου ‘La Côte Basque’ δήλωσε ότι δεν θα μπορούσε να δειπνήσει φορώντας παντελόνι, (παρ’όλο που ήταν το ήμισυ του ‘Le Smoking’), εκείνη το κατέβασε χωρίς δέυτερη σκέψη και δείπνισε φορώντας μόνο το σακάκι – αποτελώντας παράδειγμα, σύμφωνα με τα λεγόμενα του Saint Laurent, για το αληθινό πνεύμα της σύγχρονης γυναίκας.

Μια ωδή στη μοντέρνα γυναίκα γίνεται από την Rebecca Arnold στο βιβλίο της ‘Fashion, Desire and Anxiety: Image and Morality in the 20th Century’.

rebecca arnold

Μαντεύοντας το γυμνό

Ο Alexander McQueen, καθ’ όλη τη διάρκεια της καριέρας του, αλλά κυρίως στη συλλογή του το 1995 “The Birds” ή το 1997, “It’s a Jungle Out There”, εισήγαγε μία νέα περίπτωση body modification, παίζοντας με το σώμα, τεντώνοντας και εξωθώντας τη φυσική του μορφή σε μια μη φυσική, μη ανθρώπινη δημιουργία. Παρουσίασε το ανθρώπινο σώμα εμποτισμένο με τη δύναμη που φέρνει μια πανοπλία – τα ρούχα του προστατεύαν τους φορείς, προκαλούσαν και ενέπνευαν φόβο στους θεατές. Η ύπαρξη του γυμνού ήταν για αυτόν αδιάφορη, αλλά ταυτόχρονα κρίσιμη, γιατί για να μπορέσουν οι δημιουργίες του να λειτουργήσουν ως προστασία και ασφάλεια για τις γυναίκες, έπρεπε να υπάρχει η αμηχανία που προκαλούνταν από αυτό. Υπάρχουν πολλοί τρόποι να εξυμνήσουμε το γυμνό ανθρώπινο σώμα, εκτός από την απουσία ρούχων. Οι σχεδιαστές τείνουν να χρησιμοποιούν στρατηγικά δομές, υφάσματα και να τοποθετούν το ύφασμα ούτως ώστε το οπτικό αποτέλεσμα να αντιβαίνει στην ανθρώπινη μορφή, με σκοπό να την επαινέσει. Εάν φανταστούμε ένα σύμπαν στο οποίο το οπτικό ερέθισμα είναι το πρώτο εργαλείο που έχει κάποιος για την ανάλυση της αντίληψής του για την πραγματικότητα και ο θεατής δεν έχει ιδέα πως μοιάζει ένα σώμα, αυτή η αντίφαση που δημιουργείται από τα ενδύματα δημιουργεί ένα μυστήριο γύρω από σχήμα του. Στην ουσία, ο σχεδιαστής προτρέπει τον θεατή να είναι δύσπιστος ως προς την πρωτογενή του εμπειρία απόκτησης της γνώσης μέσω της όρασης και να επανεφευρίσκει το κόσμο, ξεκινώντας από την ανθρώπινη μορφή.

Share